پی اچ متر (PH Meter) یا اسیدسنج، ابزاری است که مرز بین سود و زیان را در صنایع ایران مشخص میکند. در شرایط اقتصادی فعلی که هدر رفتن مواد اولیه یا خرابی محصول نهایی به معنای خسارتهای میلیونی است، داشتن یک دستگاه PH متر دقیق، دیگر یک انتخاب لوکس نیست؛ بلکه یک ضرورت مهندسی برای بقای کسبوکارهای آزمایشگاهی و صنعتی است.
در آرکاراد تجارت، هدف ما این است که شما "دقت" را بخرید. در این راهنما، بدون پیچیدگیهای غیرضروری، به شما میگوییم کدام تجهیزات آزمایشگاهی دقیقاً برای نیاز شما ساخته شده است.
به زبان ساده، PH متر دستگاهی الکترونیکی است که میزان فعالیت یونهای هیدروژن (H+) را در یک محلول اندازهگیری میکند. برخلاف کاغذ پی اچ که تنها یک تخمین رنگی به شما میدادند، PH متر دیجیتال یک عدد دقیق (مثلاً ۷.۴۲) را نمایش میدهد.
درواقع اساس کار اکثر PH مترها، اندازهگیری اختلاف پتانسیل الکتریکی (ولتاژ) بین یک الکترود مرجع و یک الکترود شیشهای حساس به یون هیدروژن است. طبق معادله نرنست، به ازای هر واحد تغییر در PH، ولتاژ الکترود حدود ۵۹.۱۶ میلیولت (در دمای ۲۵ درجه) تغییر میکند.
این دستگاه به شما میگوید محلول شما کجای بازه ۰ تا ۱۴ قرار دارد:
انتخاب نوع دستگاه دقیقاً مثل انتخاب خودرو است؛ شما با خودروی فرمول یک به خرید خواربار نمیروید! هر مدل برای محیط خاصی طراحی شده است.
این مدلها "آچار فرانسه" دنیای اسیدسنجی هستند. پی اچ متر قلمی کوچک، ارزان و جیبی است.
سلطان دقت در آزمایشگاه. این دستگاهها به برق شهری متصل میشوند و معمولاً صفحه نمایش بزرگی دارند.
ترکیبی از قدرت مدل رومیزی و قابلیت حمل مدل قلمی. پی اچ متر پرتابل ضدآب و ضدضربه طراحی میشوند.
این دستگاهها "نگهبانان همیشه بیدار" خط تولید هستند. آنها به صورت ۲۴ ساعته روی مخازن یا لولهها نصب شده و اطلاعات را به اتاق کنترل میفرستند.
در ایران، با توجه به تنوع اقلیمی و صنعتی، کاربرد این دستگاه بسیار گسترده است.
قلب تپنده هر آزمایشگاه شیمی و میکروبیولوژی. از ساخت بافرهای دقیق گرفته تا انجام تیتراسیونها، بدون PH متر دقیق، نتایج آزمایشگاهی فاقد اعتبار علمی هستند.
طعم، بافت و ماندگاری مواد غذایی مستقیماً به PH وابسته است.
در تولید داروها، تغییر جزئی در PH میتواند ساختار شیمیایی دارو را تغییر دهد یا جذب آن را در بدن مختل کند. استانداردهای GMP در ایران نظارت دقیقی بر کالیبراسیون PH مترهای داروسازی دارند.
خاکهای ایران اکثراً قلیایی و آهکی هستند. کشاورزان پسته، زعفران و مرکبات برای جذب بهتر کودها باید PH آب و خاک را دائماً پایش کنند. تنظیم PH آب آبیاری میتواند راندمان کوددهی را تا ۳۰٪ افزایش دهد.
خروجی پساب کارخانهها به محیط زیست باید در بازه استاندارد (معمولاً ۶.۵ تا ۸.۵) باشد. عدم رعایت این موضوع میتواند منجر به جریمههای سنگین محیط زیستی و تعطیلی واحد صنعتی شود.
هنگام مطالعه کاتالوگ محصولات در سایت آرکاراد، به این ۴ فاکتور دقت کنید:
برای کارهای عمومی کشاورزی، دقت ۰.۱ کافی است. اما برای داروسازی، شما به دقت ۰.۰۱ یا حتی ۰.۰۰۱ نیاز دارید. دقت بالاتر = قیمت بالاتر.
اکثر دستگاهها بازه ۰ تا ۱۴ را پوشش میدهند. اما برخی مدلهای خاص برای اسیدهای بسیار قوی (منفی) یا بازهای بسیار قوی طراحی شدهاند.
هیچکس دوست ندارد ۵ دقیقه منتظر ثابت شدن عدد بماند. الکترودهای باکیفیت و سیستمهای جبران دمایی (ATC) سریع، عدد نهایی را در کمتر از ۳۰ ثانیه تثبیت میکنند.
برای اینکه پولتان را دور نریزید، قبل از خرید به این سوالات پاسخ دهید:
آیا نمونه شما مایع شفاف است؟ (هر مدلی جواب میدهد). آیا نمونه شما لجن، رنگ، یا مادهای چسبناک است؟ (باید الکترودهای با اتصال باز یا Double Junction بخرید تا گرفتگی ایجاد نشود).
اگر فقط میخواهید بدانید آب اسیدی است یا نه، مدلهای قلمی ارزان کافی هستند. اما اگر قرار است گزارش استاندارد اداره غذا و دارو را پر کنید، حتماً مدل رومیزی با قابلیت کالیبراسیون ۵ نقطهای تهیه کنید.
اگر قرار است دستگاه را زیر باران یا در محیط پر از گرد و غبار کارخانه سیمان استفاده کنید، حتماً مدلی با استاندارد حفاظتی IP67 (ضدآب و گرد و غبار) انتخاب کنید.
شاید بپرسید چرا قیمت یک PH متر پایین است و دیگری بالا؟
طبیعتاً مدلهای رومیزی و آنلاین به دلیل پیچیدگی مدارات و سنسورها گرانتر از مدلهای قلمی هستند.
برندهای اروپایی و آمریکایی به دلیل نوسانات ارز و کیفیت ساخت بالا، قیمت بیشتری دارند. اما به یاد داشته باشید، خرید یک دستگاه باکیفیت آلمانی که ۱۰ سال کار میکند، اقتصادیتر از خرید دستگاهی ارزان است که هر ۶ ماه خراب میشود.
قابلیتهایی مثل دیتالاگر (ذخیره اطلاعات)، اتصال بلوتوث به موبایل، و داشتن الکترودهای یدکی همراه دستگاه، روی قیمت نهایی تأثیر میگذارند.
خرید دستگاه پایان کار نیست، شروع تعهد ماست.
هر PH متری، حتی گرانترین مدل دنیا، به مرور زمان از تنظیم خارج میشود. هنگام خرید دقت کنید که آیا محلولهای بافر (۴، ۷ و ۱۰) در بازار ایران برای آن مدل موجود است؟ دستگاهی که کالیبره نشود، تفاوتی با یک ماشین حساب خراب ندارد.
الکترود PH یک قطعه مصرفی است (مثل لاستیک ماشین). مطمئن شوید شرکتی که از آن خرید میکنید، الکترود یدکی آن مدل را موجود دارد. بسیاری از خریداران دستگاههایی را میخرند که پس از خرابی الکترود، بلااستفاده میشوند چون قطعه یدکی آن در ایران نیست.
درواقع عمر مفید دستگاه حتی اگر از دستگاه استفاده نکنید، الکترود شیشهای به مرور زمان پیر میشود. دسترسی آسان به خرید الکترود جایگزین، مهمترین فاکتور خرید در شرایط تحریمی ایران است.
دنیای PH مترها پر از جزئیات فنی است. انتخاب اشتباه میتواند به معنای هدر رفتن بودجه شما باشد. کارشناسان فنی آرکاراد تجارت آمادهاند تا با بررسی دقیق نوع نمونه و نیاز شما، بهترین گزینه را (نه لزوماً گرانترین) به شما پیشنهاد دهند. ما تضمین میکنیم که کالای اصل، با خدمات پس از فروش واقعی و تأمین قطعات یدکی را در اختیار شما قرار دهیم.
برای دریافت مشاوره رایگان و استعلام قیمت روز، همین حالا با ما تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره PH متر
